Φυσικό περιβάλλον, μύθος και ιστορία

Η κοιλάδα των Τεμπών με την πλούσια βλάστηση, το παραποτάμιο δάσος που φιλοξενεί πολλά πουλιά, την ιερά οδό απ’όπου ξεκινούσαν κάθε οχτώ χρονια οι ιερές πομπές για τους Δελφούς, περιοχή πλούσια σε μύθους και σημαντική για την ιστορία της. Το όνομα σχετίζεται με το ρήμα τέμνω και η θέση των Τεμπών είναι στρατηγηκής σημασίας. Το στενό των Τεμπών αρχίζει από την πλευρά της Θεσσαλίας περίπου από το χωριό Τέμπη και φτάνει ως το σιδηροδρομικό Σταθμό Πυργετού – Ραψάνης στη Μακεδονική πλευρά.

Ο κάτω ‘Ολυμπος, με έδρα τον Πυργετό, τα χωριά Ραψάνη, γνωστή για τα εκλεκτά κρασιά της και Κρανιά, το χωριό των μαστόρων, που γνώρισαν σημαντική νάπτυξη στα χρόνια της τουρκοκρατίας και την Αιγάνη, το μπαλκόνι του Αιγαίου. Σημαντικά παραδοσιακά κτίσματα διασώζονται, ο ναός των Αγίων Θεοδώρων στη Ραψάνη, οι εκκλησίες της Παναγίας και των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στην Κρανιά και η εκκλησία της Παναγία και το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου στην Αιγάνη. Ο κάτω όλυμπος διαθέτει πλούσια χλωρίδα και πανίδα, βρύσες, καλντερίμια και πέτρινα γεφύρια. Το πιο σημαντικό όμως γεφύρι της περιοχής βρίσκεται κάτω από το σιδηροδρομικό σταθμό Ραψάνης και ενώνει την περιοχή αυτή με την αντίπερα όχθη του δήμυ Ευρυμενών. Πάνω απ’όλα όμως ο Όλυμπος είναι γνωστός για τη Μυθολογία του, ως το βουνό των Θεών.

Το Δέλτα του Πηνειού παρά τις εκχερσώσεις που έχει υποστεί και τον τραυματισμό από την αυθαίρετη δόμηση, είναι ένας τόπος με βιοποικιλότητα και οικολογική αξία. Είναι σταθμός για αποδημιτικά πουλιά και φιλοξενεί μονίμως πολλά υδρόβια και άλλα είδη ορνιθοπανίδας. Το όνομα του ποταμού προέρχεται από τον Πηνειό, το γιο του Ωκεανού και της Τηθύος, ενώ στους μεσαιωνικούς χρόνους ο Πηνειός αναφέρεται με το όνομα Σαλαμβρίας.

Ο Ανατολικός Κίσσαβος με τις κατάφυτες πλαγιές του, τα ιστορικά Αμπελάκια με τα πλούσια αρχοντικά και το μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου καταλήγει στις πανέμορφες ακρογιαλιές της Καρύτσας και του Στομίου. Έχει ιδιαίτερη αρχαιολογική αξία γιατί παλιά εκεί βρισκόταν η αρχαία Ομόλη, οι Μύρες και οι Ευρυμενές.